Rozw\u00f3j zabawy w wieku niemowl\u0119cym<\/a><\/strong><\/p>\n\u00a0<\/p>\n
Pierwsze dzia\u0142ania, kt\u00f3re mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 jako zabaw\u0119 obserwujemy ju\u017c w wieku czterech miesi\u0119cy. Niemowl\u0119 \u0107wiczy w\u00f3wczas schematy sensoryczno-motoryczne, czyli wzorce, matryce, prototypy dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em kolejno zdobywanych umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Czteromiesi\u0119czne dziecko zdolne jest do wykonywania stereotypowych ruch\u00f3w palcami i\u00a0wokalizowania d\u017awi\u0119k\u00f3w zbli\u017conych do samog\u0142osek. Umiej\u0119tno\u015bci te s\u0105 doskonalone poprzez ci\u0105g\u0142e powtarzanie, przygotowuj\u0105 dziecko do kolejnej fazy rozwoju zabawy. Kontynuowanie takich samych dzia\u0142a\u0144 nie tylko prowadzi do coraz doskonalszych realizacji, ale tak\u017ce przynosi na kolejnych etapach zmiany \u0107wiczonych schemat\u00f3w i asymilowanie nowych obiekt\u00f3w.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Rozw\u00f3j zabawy na pierwszym etapie polega na koordynacji schemat\u00f3w: chwytania i postrzegania wzrokowego i s\u0142uchowego. Najwa\u017cniejszymi\u00a0 osi\u0105gni\u0119ciami s\u0105 intensywne poruszanie palcami oraz potrz\u0105sanie grzechotk\u0105 w\u0142o\u017con\u0105 dziecku do r\u0119ki. Potrz\u0105saniu grzechotk\u0105 towarzyszy aktywne przygl\u0105danie si\u0119. Ten pierwszy etap rozwoju zabawy dotyczy wyra\u017anie w\u0142asnego cia\u0142a. Dziecko przede wszystkim \u201ebawi si\u0119\u201d ruchem rak i palc\u00f3w, doznaje przyjemno\u015bci p\u0142yn\u0105cej z odczucia ruchu w\u0142asnego cia\u0142a. Czteromiesi\u0119czne niemowl\u0119 poprzez zabaw\u0119 \u0107wiczy intensywnie koordynacj\u0119 r\u0119ka:usta. \u00a0Najwa\u017cniejsz\u0105 zdobycz\u0105 tego okresu rozwojowego jest czerpanie przyjemno\u015bci z odczuwania ruchu w\u0142asnego cia\u0142a.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Sz\u00f3sty miesi\u0105c \u017cycia, jest czasem intensywnego rozwoju gaworzenia samona\u015bladowczego. Manipulowaniu zabawkami odpowiada na tym etapie \u201emanipulowanie\u201d g\u0142oskami. Powtarzanie\u00a0sekwencji ruch\u00f3w znajduje swoje odbicie w budowaniu \u0142a\u0144cuch\u00f3w sylabowych. Ka\u017cda\u00a0z\u00a0tych czynno\u015bci pozwala dziecku tak\u017ce na dokonywanie nowych odkry\u0107 zwi\u0105zanych z\u00a0analizatorem s\u0142uchu.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Najwa\u017cniejszym osi\u0105gni\u0119ciem tego okresu jest ujawnienie si\u0119 zainteresowania obiektami zewn\u0119trznymi, a najwa\u017cniejsz\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 jest samodzielna zabawa przedmiotem trzymanym w d\u0142oni. Podczas\u00a0zabawy dziecko \u0107wiczy koordynacj\u0119 oko:r\u0119ka.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Trzeci etap rozwoju zabawy nast\u0119puje oko\u0142o \u00f3smego miesi\u0105ca \u017cycia, dziecko wst\u0119puje w t\u0119 faz\u0119 w\u00f3wczas, gdy jest zdolne do zachowa\u0144 skierowanych na osi\u0105ganie zamierzonego celu. Obserwujemy, i\u017c post\u0119puj\u0105cej sprawno\u015bci palc\u00f3w towarzyszy wzrastaj\u0105ca precyzja ruch\u00f3w j\u0119zyka i warg. Umiej\u0119tno\u015bci\u00a0na\u015bladowania ruch\u00f3w os\u00f3b doros\u0142ych odpowiada mo\u017cliwo\u015b\u0107 na\u015bladowania intonacji wypowiedzi p\u0142yn\u0105cych z otoczenia. Im wi\u0119cej okazji ma dziecko do przygl\u0105dania si\u0119 dzia\u0142aniom doros\u0142ych i\u00a0powtarzania tym samych czynno\u015bci, tym skuteczniejsza jest stymulacja zwierciadlanych neuron\u00f3w. A\u00a0to w\u0142a\u015bnie od ich dzia\u0142ania zale\u017cy tak\u017ce rozw\u00f3j mowy.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Najwa\u017cniejszym osi\u0105gni\u0119ciem tego etapu rozwoju zabawy jest w\u0142\u0105czenie nowych obiekt\u00f3w w\u00a0wy\u0107wiczone ju\u017c schematy dzia\u0142ania. Staje si\u0119 to mo\u017cliwe dzi\u0119ki udoskonaleniu manipulacji, czyli pojawieniu si\u0119 chwytu z przeciwstawieniem kciuka oraz przez poszukiwanie przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re znikn\u0119\u0142y z pola widzenia. O\u015bmiomiesi\u0119czne dziecko potrafi w\u0142\u0105czy\u0107 w swoje zabawy tak\u017ce osoby doros\u0142e.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Najwa\u017cniejsz\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 kszta\u0142towan\u0105 mi\u0119dzy \u00f3smym a dziesi\u0105tym miesi\u0105cem \u017cycia jest formowanie si\u0119 poj\u0119cia sta\u0142o\u015bci przedmiotu (mo\u017cliwo\u015b\u0107 poszukiwania obiektu, kt\u00f3ry znikn\u0105\u0142 z pola widzenia) oraz zdolno\u015b\u0107 uchwycenia dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w w d\u0142onie (w ka\u017cdej r\u0119ce jedna zabawka).<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Dziesi\u0119cio -, jedenastomiesi\u0119czne dziecko potrafi \u015bledzi\u0107 ruchy doros\u0142ych i stara si\u0119 je powtarza\u0107, dzi\u0119ki czemu zapami\u0119tuje ca\u0142e sekwencje. Odtwarza je, pobudzane przez domownik\u00f3w j\u0119zykowo, np. zr\u00f3b pa, pa, poka\u017c jaki jeste\u015b du\u017cy, <\/em>itp.\u00a0 To w\u0142a\u015bnie na skutek rozumienia wielu nowych s\u0142\u00f3w, zabawy staj\u0105 si\u0119 z jednej strony zale\u017cne od mowy, a z drugiej oparte na na\u015bladowaniu zachowa\u0144 innych. W\u00f3wczas\u00a0dziecko pr\u00f3buje powtarza\u0107 tak\u017ce wypowiedzi p\u0142yn\u0105ce z otoczenia. Opr\u00f3cz nowych zabaw, takich jak na przyk\u0142ad ogl\u0105danie ksi\u0105\u017ceczki, pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze s\u0142owa zbudowane z sylab otwartych.<\/p>\n\u00a0<\/p>\n
Umiej\u0119tno\u015b\u0107 na\u015bladowania od powtarzania sekwencji ruch\u00f3w ca\u0142ego cia\u0142a, poprzez gesty a\u017c do subtelnych ruch\u00f3w artykulacyjnych, jest najwa\u017cniejsz\u0105 zdobycz\u0105 tego etapu rozwoju zabawy. Badania\u00a0neurologiczne potwierdzaj\u0105 konieczno\u015b\u0107 jednoczesnego pobudzania p\u00f3l motorycznych kory, odpowiedzialnych za czynno\u015bci manualne i obszar\u00f3w zwi\u0105zanych z artykulacj\u0105 mowy.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Osi\u0105gni\u0119ciem pi\u0105tego etapu (oko\u0142o dwunastego miesi\u0105ca \u017cycia) jest \u015bwiadome korzystanie z narz\u0119dzi – przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku oraz s\u0142\u00f3w. Intensywn\u0105 eksploracj\u0119 otoczenia umo\u017cliwia samodzielne poruszanie si\u0119 (nawet, je\u015bli jest to jedynie chodzenie wzd\u0142u\u017c \u015bciany lub mebli). Dziecko mo\u017ce poznawa\u0107 nowe obiekty, tworzy\u0107 modyfikacj\u0119 dotychczasowych schemat\u00f3w dzia\u0142a\u0144, przekszta\u0142ca\u0107 je, wykorzystywa\u0107 r\u00f3\u017cnorodne przedmioty jako narz\u0119dzia. J\u0119zyk staje si\u0119 cz\u0119\u015bciej u\u017cywanym \u015brodkiem komunikacji.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Najwa\u017cniejsz\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 tego okresu rozwojowego jest wykorzystanie znanych schemat\u00f3w u\u017cycia narz\u0119dzia w nowych sytuacjach.\u00a0 Dokonanie transferu (przeniesienie dzia\u0142a\u0144 z jednych obiekt\u00f3w na inne) jest \u015bwiadectwem prawid\u0142owego rozwoju intelektualnego niemowl\u0119cia.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 \u015bcis\u0142\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 rozwoju zachowa\u0144 zabawowych od osi\u0105gni\u0119cia coraz wy\u017cszych etap\u00f3w rozwoju pozosta\u0142ych funkcji psychicznych. Zabawa pozwala dziecku \u0107wiczy\u0107, udoskonala\u0107 nowe umiej\u0119tno\u015bci, ale jej pojawienie nie jest mo\u017cliwe bez rozwoju motorycznego, funkcji wzrokowych, s\u0142uchowych i przede wszystkim nie mo\u017ce si\u0119 urzeczywistni\u0107 bez rozwoju mowy.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Mowa i zabawa rozwijaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnolegle dzi\u0119ki aktywno\u015bci w\u0142asnej dziecka, ale bez \u015bwiadomej stymulacji \u015brodowiska nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y osi\u0105gn\u0105\u0107 swej pe\u0142ni. To, \u017ce niemowl\u0119 si\u0119 bawi, rozumie j\u0119zykowe wypowiedzi doros\u0142ych i samo pr\u00f3buje je budowa\u0107 staje si\u0119 mo\u017cliwe dzi\u0119ki interakcjom spo\u0142ecznym. Z\u00a0drugiej strony umiej\u0119tno\u015bci j\u0119zykowe i zabawowe u\u0142atwiaj\u0105 i formuj\u0105 taki kontakt. Rozw\u00f3j dziecka ukazuje zale\u017cno\u015bci i wzajemne wp\u0142ywy wszystkich funkcji psychicznych. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce mowa i\u00a0zabawa s\u0105 aktywno\u015bciami dziecka buduj\u0105cymi jego intelekt.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Opracowa\u0142a:<\/p>\n
Edyta Stasikowska-Janik<\/p>\n
neurologopedia<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Cieszy\u0144ska J., Korendo M. (2007). Wczesna interwencja terapeutyczna stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku \u017cycia<\/em>. Krak\u00f3w: Wydawnictwo Edukacyjne.<\/p>\nZar\u0119bina M. (1965). Kszta\u0142towanie si\u0119 systemu j\u0119zykowego dziecka.<\/em> Wroc\u0142aw: PAN.<\/p>\nfot. Fotolia<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rozw\u00f3j zabawy w wieku niemowl\u0119cym \u00a0 Pierwsze dzia\u0142ania, kt\u00f3re mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 jako zabaw\u0119 obserwujemy ju\u017c w wieku czterech miesi\u0119cy. Niemowl\u0119 \u0107wiczy w\u00f3wczas schematy sensoryczno-motoryczne, czyli wzorce, matryce, prototypy dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em kolejno zdobywanych umiej\u0119tno\u015bci. \u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2396,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[167],"tags":[],"class_list":["post-2397","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnictwo-dla-rodzica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2397"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2397\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/niemowle-grzechotka.jpg\")
<\/p>\n