{"id":2510,"date":"2022-02-27T21:32:18","date_gmt":"2022-02-27T20:32:18","guid":{"rendered":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php\/2022\/02\/27\/mamo-tato-boje-sie-nie-wiem-co-sie-dzieje-o-wsparciu-dziecka-i-rozmowie-z-nim-o-wojnie\/"},"modified":"2022-02-27T21:32:18","modified_gmt":"2022-02-27T20:32:18","slug":"mamo-tato-boje-sie-nie-wiem-co-sie-dzieje-o-wsparciu-dziecka-i-rozmowie-z-nim-o-wojnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/?p=2510","title":{"rendered":"\u201eMamo, Tato, boj\u0119 si\u0119! Nie wiem, co si\u0119 dzieje\u2026\u201d o wsparciu dziecka i rozmowie z nim o wojnie."},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignleft size-full wp-image-2506\" src=\"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/serce-ukraina.png\" alt=\"siec\" width=\"200\" height=\"150\" style=\"margin-right: 20px; float: left;\" srcset=\"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/serce-ukraina.png 1024w, https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/serce-ukraina-300x225.png 300w, https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/serce-ukraina-768x576.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"index.php\/aktualne\/informacje-i-ogloszenia\/231-mamo-tato-boje-sie-nie-wiem-co-sie-dzieje-o-wsparciu-dziecka-i-rozmowie-z-nim-o-wojnie\"><strong>\u201eMamo, Tato, boj\u0119 si\u0119! Nie wiem, co si\u0119 dzieje\u2026\u201d o wsparciu dziecka i rozmowie z nim o wojnie. <\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Silne emocje m.in. strach, l\u0119k, smutek, rozpacz, \u017cal, czy z\u0142o\u015b\u0107 pojawiaj\u0105 si\u0119 w wielu z Nas, w zwi\u0105zku z atakiem Rosji na Ukrain\u0119 i tocz\u0105c\u0105 si\u0119 tam od kilku dni wojn\u0105.&nbsp;&nbsp;Tego typu wydarzenia zawsze wykraczaj\u0105 poza skal\u0119 normalnego do\u015bwiadczenia i s\u0105 dla Nas nieoczekiwane, niebezpieczne. Powoduj\u0105 silne, przykre prze\u017cycia prowadz\u0105ce &nbsp;do uczucia dyskomfortu, bezsilno\u015bci i niepokoju.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Tymczasem media przesi\u0105kni\u0119te s\u0105 informacjami o tocz\u0105cym si\u0119 konflikcie zbrojnym w Ukrainie.&nbsp;Nie mo\u017cna odci\u0105\u0107 si\u0119 od tego, co dzieje si\u0119 w pobli\u017cu Nas samych, tu\u017c za wschodni\u0105 granic\u0105 Polski. Dzieci nie \u017cyj\u0105 w pr\u00f3\u017cni i nie s\u0105 oderwane od tej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n<p>Pami\u0119tajmy, \u017ce ka\u017cdy z Nas prze\u017cywa trudne, kryzysowe sytuacje i wydarzenia na sw\u00f3j spos\u00f3b i we w\u0142asnym tempie. Do naszych dzieci docieraj\u0105 informacje o wojnie r\u00f3\u017cnymi kana\u0142ami (nasz dom, \u015brodowisko szkolne, media) i naruszaj\u0105 ich poczucie bezpiecze\u0144stwa. Maj\u0105c dost\u0119p do tak wielu wiadomo\u015bci, doniesie\u0144 o wojnie, dzieci odbieraj\u0105 wszystko, co widz\u0105 i s\u0142ysz\u0105 dos\u0142ownie i boj\u0105 si\u0119.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Nasz\u0105 za\u015b rol\u0105 jest zatroszczy\u0107 si\u0119 o nie, daj\u0105c im obecnie jak najwi\u0119ksze poczucie bezpiecze\u0144stwa. Poni\u017cej opisanych jest kilka wskaz\u00f3wek, jak wspiera\u0107 dzieci <br \/> i siebie oraz rozmawia\u0107 z nimi na temat wojny:<\/p>\n<ul>\n<li>W trudnej sytuacji dzieci potrzebuj\u0105 stabilnego doros\u0142ego. Zanim zaczniesz rozmawia\u0107 <br \/> z dzieckiem, zatrzymaj si\u0119 przez moment i zajmij si\u0119 sob\u0105. We\u017a kilka g\u0142\u0119bokich wdech\u00f3w i spr\u00f3buj odpowiedzie\u0107 sobie na pytanie, co Ty czujesz w obecnej sytuacji? By\u0107 mo\u017ce jest to strach, przera\u017cenie, czujesz si\u0119 zagubiony, albo odczuwasz z\u0142o\u015b\u0107? Nast\u0119pnie zastan\u00f3w si\u0119, o jakich wa\u017cnych dla Ciebie sprawach, potrzebach m\u00f3wi\u0105 twoje uczucia (np. <em>z\u0142o\u015bcisz si\u0119, bo chcia\u0142by\u015b, \u017ceby by\u0142a wi\u0119ksza solidarno\u015b\u0107 i niesienie pomocy tym kt\u00f3rzy teraz jej potrzebuj\u0105<\/em>). Je\u015bli jest w Tobie du\u017co emocji, to nie jest to dobry pomys\u0142 na rozmow\u0119 z dzieckiem. Gdy\u017c prawdopodobnie nie us\u0142yszysz tego, co ono chce Ci powiedzie\u0107.<\/li>\n<li>Nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 dzieciom o tym, co si\u0119 dzieje i dlaczego my doro\u015bli rozmawiamy cz\u0119sto na temat tocz\u0105cej si\u0119 wojny. Oczywi\u015bcie istotne jest tutaj, aby poziom informacji oraz j\u0119zyk by\u0142 dostosowany do wieku \u017cycia dziecka i opiera\u0107 si\u0119 tylko o fakty, na kt\u00f3re jest ono gotowe. Doro\u015bli czasami maj\u0105 tak\u0105 potrzeb\u0119 uchronienia dzieci przed smutkiem, l\u0119kiem czy zmartwieniami. Ale zazwyczaj najlepszym podej\u015bciem jest po prostu bycie uczciwym wobec dziecka i rozmawianie z nim o tym.<\/li>\n<li>Zadawajmy im pytania, o to, czy maj\u0105 do Nas pytania, czy chc\u0105 z Nami porozmawia\u0107. Stw\u00f3rzmy im mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozmowy, gdy tylko b\u0119d\u0105 tego chcieli, potrzebowali. Nie naciskajmy jednak ich na rozmow\u0119, ale nie r\u00f3bmy te\u017c z tego tematu<\/li>\n<li>Je\u015bli dziecko zobaczy obrazy wojenne i przyjdzie do Nas z p\u0142aczem, \u017calem, rozpacz\u0105 <br \/> i protestem, nale\u017cy uzna\u0107 jego uczucia, gdy\u017c to jest w\u0142a\u015bciwa reakcja. B\u0105d\u017amy uwa\u017cni na uczucia naszych dzieci. W rozmowach z nimi pytajmy o ich samopoczucie <br \/> (np. <em>Co si\u0119 dzieje? Co si\u0119 sta\u0142o? Co o tym my\u015blisz? Jak si\u0119 w tym odnajdujesz? Jak si\u0119 czujesz? Co Ci\u0119 martwi najbardziej?). <\/em>Podkre\u015blaj dziecku, \u017ce wszystkie emocje s\u0105 tak samo wa\u017cne i s\u0105 w porz\u0105dku! Istotne jest, aby dzieci nie t\u0142umi\u0142y swoich uczu\u0107, nie skrywa\u0142y ich, lecz m\u00f3wi\u0142y o nich.<\/li>\n<li>Rozmawiaj o uczuciach towarzysz\u0105cych twojemu dziecku ka\u017cdego dnia. Trudne emocje, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w Nas i w naszych dzieciach, to uczucia, kt\u00f3re s\u0105 i nie wolno im zaprzecza\u0107 oraz udawa\u0107, \u017ce nic si\u0119 z\u0142ego nie dzieje. Pom\u00f3\u017cmy im zdefiniowa\u0107, nazywa\u0107 to, co prze\u017cywaj\u0105 i czuj\u0105, poniewa\u017c dziecko nie zawsze wie, jakie uczucie mu tak naprawd\u0119 towarzyszy (np. \u201e<em>Widz\u0119, \u017ce si\u0119 boisz. Strach jest uczuciem, kt\u00f3re przychodzi do wielu z Nas w podobnej do tej sytuacji, kiedy np. s\u0142yszymy o wojnie\u201d.<\/em>). Mo\u017cemy spr\u00f3bowa\u0107 pom\u00f3c mu okre\u015bli\u0107, to co si\u0119 z nim dzieje zaczynaj\u0105c od s\u0142\u00f3w typu <br \/> <em>\u201eWidz\u0119, \u017ce \u2026\u201d, <\/em>albo<em> \u201eWygl\u0105da na to, \u017ce \u2026\u201d. <\/em>Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c dzielenie si\u0119 kr\u00f3tko tym, co my prze\u017cywamy, lecz nie zalewanie dziecka swoimi uczuciami, aby nie wzmaga\u0107 w nim uczucia niepokoju, l\u0119ku.<\/li>\n<li>Wa\u017cnym elementem wspierania jest s\u0142uchanie. Wi\u0119cej s\u0142uchaj swojego dziecka ni\u017c m\u00f3w. Ws\u0142uchaj si\u0119 w jego pytania. Nie zawsze musisz zna\u0107 odpowied\u017a na wszystko. Zatem mo\u017cna czasem sparafrazowa\u0107 jego wypowied\u017a (np.: <em>\u201eZastanawiasz si\u0119, co si\u0119 wydarzy dalej? Rozumiem, trudno si\u0119 \u017cyje w takiej niepewno\u015bci\u201d, <\/em>albo<em> \u201eSpotykasz si\u0119 z tak\u0105 ilo\u015bci\u0105 informacji, \u017ce trudno si\u0119 w tym odnale\u017a\u0107.\u201d. <\/em><\/li>\n<li>Nie zapewniaj dziecka o czym\u015b, czego sam nie jeste\u015b pewny, a wi\u0119c unikaj komunikat\u00f3w typu: <em>\u201cB\u0119dzie dobrze\u201d<\/em>. Obecnie dzieci bardziej potrzebuj\u0105 doros\u0142ych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 z nimi przechodzi\u0107 przez niepewno\u015b\u0107 ni\u017c wszechwiedz\u0105cych ekspert\u00f3w.<\/li>\n<li>Istotne jest, aby\u015bmy byli tymi, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 korygowa\u0107 i wyja\u015bnia\u0107 zas\u0142yszane informacje od innych, kt\u00f3re s\u0105 nieprawdziwe i niepotwierdzone (np. <em>\u201cNa ten czas wojna jest tylko na Ukrainie. Nie ma informacji, kt\u00f3re potwierdza\u0142yby, \u017ce Rosja chcia\u0142aby napa\u015b\u0107 na Polsk\u0119\u201d.<\/em>).<\/li>\n<li>Ka\u017cdego dnia obserwuj zachowanie swojego dziecka. Dzieci mog\u0105 r\u00f3\u017cnie prze\u017cywa\u0107 trudne wydarzenia, wiadomo\u015bci. Rodzice powinni by\u0107 szczeg\u00f3lnie wyczuleni na ewentualne zmiany w zachowaniu swoich dzieci, np. tj: stany l\u0119kowe, dra\u017cliwo\u015b\u0107, wybuchowo\u015b\u0107, p\u0142aczliwo\u015b\u0107, zamy\u015blenie, rozkojarzenie, k\u0142opoty ze snem.Je\u015bli widzisz niepokoj\u0105ce zachowania u dziecka, to warto o nich z nim porozmawia\u0107, o tym co zaobserwowa\u0142e\u015b, np. <em>\u201cWidz\u0119, \u017ce jeste\u015b dzisiaj taki zamy\u015blony. Wygl\u0105da mi na to, \u017ce co\u015b Ci\u0119 martwi! Mo\u017ce chcesz ze mn\u0105 o tym porozmawia\u0107?\u201d <\/em>albo <em>\u201cWidz\u0119<\/em><em>, \u017ce ostatnio trudno Ci skontrolowa\u0107 z\u0142o\u015b\u0107. Domy\u015blam si\u0119, \u017ce masz powody, kt\u00f3re j\u0105 wywo\u0142uj\u0105<\/em>. Chcesz ze mn\u0105 o tym porozmawia\u0107\u201d&nbsp;<\/li>\n<li>Obraz wojny, kt\u00f3ry ukazuj\u0105 Nam media jest trudny dla Nas, a co dopiero dla naszych dzieci. Jednak rozmowa z dzieckiem o tym, co si\u0119 dzieje, nie oznacza od razu, \u017ce nale\u017cy je nara\u017ca\u0107 nadmiernie&nbsp;i ukazywa\u0107 mu pe\u0142ne okrucie\u0144stwo wojny.&nbsp;Do minimum ogranicz wi\u0119c ogl\u0105danie w jego towarzystwie program\u00f3w telewizyjnych czy s\u0142uchanie audycji radiowych o tej tematyce. Postaraj si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zablokowa\u0107 filmy, strony informacyjne <br \/> w telefonie oraz filtrowa\u0107 tre\u015bci w sieci. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli to ma\u0142e dziecko, kilkulatek, starajmy si\u0119, aby nie by\u0142o ono \u015bwiadkiem rozm\u00f3w doros\u0142ych na ten temat. Nawet ma\u0142e dzieci wyczuwaj\u0105 nasze emocje, to \u017ce jeste\u015bmy przej\u0119ci czy zdenerwowani.<\/li>\n<li>Prowad\u017a wzgl\u0119dnie normalne \u017cycie ze sta\u0142ym rytmem dnia. Rutyna daje bowiem poczucie bezpiecze\u0144stwa. Dok\u0142adajmy wi\u0119c stara\u0144, \u017ceby wygospodarowa\u0107 czas dla ka\u017cdego ze swoich dzieci. Wsp\u00f3lne chwile razem maj\u0105 ogromn\u0105 warto\u015b\u0107. Dziecko musi wiedzie\u0107, \u017ce jest to dla Ciebie, w tym momencie na tyle wa\u017cne, \u017ce chcesz sp\u0119dza\u0107 z nim czas. Nie szcz\u0119d\u017a na byciu razem, baw si\u0119 ze swoim dzieckiem, przytulaj je.<\/li>\n<li>Przez do\u015bwiadczanie trudnych emocji, kumuluje si\u0119 w Nas i w dziecku wiele napi\u0119cia, <br \/> w zwi\u0105zku z czym zamiast je dusi\u0107 w sobie, nale\u017cy spr\u00f3bowa\u0107 je uwolni\u0107, roz\u0142adowuj\u0105c je poprzez r\u00f3\u017cnego typu aktywno\u015bci fizyczne, \u0107wiczenia relaksacyjne, kontrol\u0119 oddychania, czytanie dziecku bajek relaksacyjnych.&nbsp;<\/li>\n<li>Nale\u017cy zatroszczy\u0107 si\u0119 o zwyczajno\u015b\u0107 dnia codziennego. \u017bycie rodzinne powinno toczy\u0107 si\u0119 jak dotychczas.<\/li>\n<li>Spr\u00f3buj w tym wszystkim zadba\u0107 o siebie! Je\u015bli my\u015blisz, \u017ce u Ciebie jest inaczej ni\u017c \u201eby\u0107 powinno\u201d, \u017ce prze\u017cywasz za bardzo, \u017ce nie dajesz rady itp. to nie przywi\u0105zuj si\u0119 do tej my\u015bli. Pami\u0119taj, \u017ce u ka\u017cdego jest inaczej, nie ma jednego prawid\u0142owego sposobu przechodzenia przez trudn\u0105 sytuacj\u0119, ani jednego dobrego sposobu dzia\u0142ania. Gdy jeste\u015bmy rozregulowani emocjonalnie, jest Nam po prostu \u017ale. Trudno jest Nam w\u00f3wczas funkcjonowa\u0107, a sk\u0105d dopiero zatroszczy\u0107 si\u0119 o dzieci, bliskich. Poza tym wspieranie innych w trudnych sytuacjach zabiera Nam energi\u0119. Zatem, jak mo\u017cna j\u0105 odzyska\u0107? Spr\u00f3buj wygenerowa\u0107 czas na odpoczynek dla siebie, nie b\u00f3j si\u0119 prosi\u0107 o pomoc swojego partnera, partnerk\u0119, m\u0119\u017ca czy \u017con\u0119, spotykaj si\u0119, rozmawiaj z bliskimi i ze znajomymi. Zr\u00f3b co\u015b, co pozwoli Ci nabra\u0107 si\u0142 i zaczerpn\u0105\u0107 oddechu. Pami\u0119taj, \u017ce wsparcie dla siebie to podstawa we wspieraniu innych, w tym naszych dzieci i bliskich!&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n<p>Opracowa\u0142a: Ewelina Sztuba, PPPP w \u015alesinie<\/p>\n<p>Artyku\u0142 zosta\u0142 opracowany na podstawie r\u00f3\u017cnych &nbsp;\u017ar\u00f3de\u0142 informacyjnych, udost\u0119pnionych w Sieci.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u201eMamo, Tato, boj\u0119 si\u0119! Nie wiem, co si\u0119 dzieje\u2026\u201d o wsparciu dziecka i rozmowie z nim o wojnie. &nbsp; &nbsp; Silne emocje m.in. strach, l\u0119k, smutek, rozpacz, \u017cal, czy z\u0142o\u015b\u0107 pojawiaj\u0105 si\u0119 w wielu z Nas, w zwi\u0105zku z atakiem Rosji na Ukrain\u0119 i tocz\u0105c\u0105 si\u0119 tam od kilku&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2506,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[165],"tags":[],"class_list":["post-2510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualne-informacje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2510"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2510\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}