Wczesne symptomy zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu u ma\u0142ego dziecka<\/a>
<\/strong><\/p>\n <\/p>\n
Niepokoj\u0105ce objawy zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu (ASD) u dziecka pojawiaj\u0105 si\u0119 przed
3 rokiem \u017cycia i s\u0105 szczeg\u00f3lnie widoczne w sferach: spo\u0142ecznej, komunikacji oraz
w specyficznych, ograniczonych i powtarzaj\u0105cych si\u0119 zachowaniach.Pierwsze sygna\u0142y ostrzegawcze o mo\u017cliwym wyst\u0119powaniu u dziecka zaburze\u0144 autystycznych mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 ju\u017c przed 12 miesi\u0105cem \u017cycia.<\/p>\n
Im wcze\u015bniej postawiona jest diagnoza w przypadku spektrum autyzmu, tym lepsza jest prognoza dla rozwoju dziecka. Rozpoznanie to jest pomocne w dobraniu dzia\u0142a\u0144 stymuluj\u0105cych, kt\u00f3re s\u0105 konieczne w sytuacji ka\u017cdej nieprawid\u0142owo\u015bci rozwojowej u dziecka. Wcze\u015bnie rozpocz\u0119ta intensywna, wielokierunkowa terapia, dzi\u0119ki tzw. plastyczno\u015bci m\u00f3zgu (zdolno\u015b\u0107 do ulegania trwa\u0142ym zmianom w procesie rozwoju, kompensacji oraz uczenia si\u0119 poprzez tworzenie i obumieranie po\u0142\u0105cze\u0144 pomi\u0119dzy kom\u00f3rkami nerwowymi) stwarza warunki do znacznej poprawy funkcjonowania dziecka i zmniejszenia objaw\u00f3w zaburze\u0144 autystycznych.<\/p>\n
<\/p>\n
Sygna\u0142y ostrzegawcze dla wczesnego rozpoznawania zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu w rozwoju spo\u0142ecznym u ma\u0142ego dziecka to: <\/strong><\/p>\n\n- ubogi kontakt wzrokowy (zaburzenie pojawia si\u0119 przed 6 miesi\u0105cem \u017cycia),<\/li>\n
- brak zainteresowania lud\u017ami, ignorowanie ich, kr\u00f3tki czas patrzenia na ludzi (zaburzenie pojawia si\u0119 oko\u0142o 1 roku \u017cycia),<\/li>\n
- brak zdolno\u015bci do naprzemiennego uczestnictwa w interakcjach oraz ograniczone zdolno\u015bci inicjowania i podtrzymywania interakcji (zaburzenie pojawia si\u0119 przed 6 miesi\u0105cem \u017cycia),<\/li>\n
- brak reakcji na komunikaty rodzica kierowane do dziecka (zaburzenie pojawia si\u0119 przed 6 miesi\u0105cem \u017cycia),<\/li>\n
- brak reagowania u\u015bmiechem w sytuacjach spo\u0142ecznych i innych form okazywania rado\u015bci (przed 6 miesi\u0105cem \u017cycia),<\/li>\n
- brak emocjonalnego dostrojenia, emocjonalnej synchronii, brak dostosowania mimiki do sytuacji (zaburzenie pojawia si\u0119 przed 6 miesi\u0105cem \u017cycia),<\/li>\n
- brak z\u0142o\u017conych zachowa\u0144 spo\u0142ecznych \u0142\u0105cz\u0105cych spojrzenie, ekspresj\u0119 mimiczn\u0105, ton g\u0142osu i gestykulacj\u0119 (zaburzenie pojawia si\u0119 po 6 miesi\u0105cu \u017cycia),<\/li>\n
- brak reakcji na w\u0142asne imi\u0119 (zaburzenie pojawia si\u0119 mi\u0119dzy 8 a 10 miesi\u0105cem \u017cycia),<\/li>\n
- brak wskazywania (zaburzenie pojawia si\u0119 mi\u0119dzy 8 a 12 miesi\u0105cem \u017cycia),<\/li>\n
- brak domagania si\u0119, by by\u0107 branym na r\u0119ce i przytulanym (zaburzenie pojawia si\u0119 po 6 miesi\u0105cu \u017cycia),<\/li>\n
- brak tworzenia wsp\u00f3lnego uwagi, w tym wskazywania, pod\u0105\u017cania wzrokiem za osob\u0105, przedmiotem (zaburzenie pojawia si\u0119 na prze\u0142omie 1 i 2 roku \u017cycia),<\/li>\n
- ograniczona zdolno\u015b\u0107 na\u015bladowania,<\/li>\n
- brak rozumienia gest\u00f3w o znaczeniu spo\u0142ecznym (np. \u201epa, pa\u201d) (zaburzenie pojawia si\u0119 na prze\u0142omie 1 i 2 roku \u017cycia),<\/li>\n
- zaburzona mimika twarzy \u201dmaskowato\u015b\u0107\u201d, brak ekspresji towarzysz\u0105cej spojrzeniu,<\/li>\n
- trudno\u015bci z imitowaniem stan\u00f3w emocjonalnych innych os\u00f3b oraz brak dzielenia rado\u015bci, smutku, b\u00f3lu, strachu z bliskimi osobami,<\/li>\n
- preferowanie samotnej zabawy, bez kontaktu z lud\u017ami, zwykle o charakterze sensomotorycznym i\/lub rytualnym,<\/li>\n<\/ul>\n
Oko\u0142o 2 roku \u017cycia najcz\u0119\u015bciej sygnalizowane s\u0105 trudno\u015bci w rozwoju, takie jak:<\/strong><\/p>\n\n- brak bliskich relacji z innymi w rodzinie,<\/li>\n
- brak reakcji spontanicznych na rodzica\/opiekuna, gdy go widzi,<\/li>\n
- nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 wyra\u017cania emocji albo wyra\u017canie ich w spos\u00f3b atypowy,<\/li>\n
- nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 gestami lub wokalizacj\u0105 w celu nawi\u0105zania kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych,<\/li>\n
- nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 zabawy spontanicznej, zabawy \u201ena niby\u201d z udawaniem,<\/li>\n
- brak umiej\u0119tno\u015bci wyra\u017cania gotowo\u015bci do wsp\u00f3lnych zabaw z dzie\u0107mi,<\/li>\n
- fascynacja poszczeg\u00f3lnymi przedmiotami i wykorzystywanie ich w spos\u00f3b niezgodny
z przeznaczeniem,<\/li>\n - brak zainteresowania dzie\u0107mi lub unikanie ich,<\/li>\n
- brak reakcji na werbalne i niewerbalne pr\u00f3by nawi\u0105zywania kontaktu,<\/li>\n
- przywi\u0105zanie do bliskich przybiera nietypow\u0105 form\u0119, g\u0142\u00f3wnie jako przywi\u0105zanie do rutyny, kt\u00f3ra jest zwi\u0105zana z jak\u0105\u015b osob\u0105, nie ma ono jednak oznak typowego przywi\u0105zania emocjonalno-spo\u0142ecznego,<\/li>\n
- protestowanie na zmiany w codziennej rutynie albo w otoczeniu.<\/li>\n<\/ul>\n
Sygna\u0142y ostrzegawcze dla wczesnego rozpoznawania zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu <\/strong>w rozwoju mowy i komunikacji u ma\u0142ego dziecka to:<\/strong><\/p>\n\n- trudno\u015bci w prewerbalnej komunikacji (zaburzenie pojawia si\u0119 w 1 roku \u017cycia), a wi\u0119c brak naprzemiennej wokalizacji mi\u0119dzy niemowl\u0119ciem a rodzicem, brak reakcji na g\u0142os rodzica\/bliskiego opiekuna, brak ekspresji wokalno-emocjonalnej w rodzaju \u201eooo\u201d, \u201euu\u201d, op\u00f3\u017aniony repertuar gaworzenia, zubo\u017cona wokalizacja, zaburzona prozodia j\u0119zyka, znikomy lub nieobecny repertuar gest\u00f3w (np. machania \u201epa, pa\u201d, wskazywania palcem), brak spojrzenia kierowanego do innych os\u00f3b, brak koordynacji pomi\u0119dzy spojrzeniem, mimik\u0105, gestykulacj\u0105 i wydawanymi d\u017awi\u0119kami,<\/li>\n
- brak lub op\u00f3\u017aniony rozw\u00f3j mowy (brak wypowiadania s\u0142\u00f3w ze zrozumieniem po 1 roku \u017cycia, brak budowania prostych zda\u0144 po 2 roku \u017cycia),<\/li>\n
- wyra\u017ane spowolnienie tempa rozwoju mowy (np. po okresie gaworzenia nie pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze s\u0142owa) lub utrata uprzednio nabytych przez dziecko umiej\u0119tno\u015bci (np. utrata s\u0142\u00f3w, wokalizacji czy niewerbalnych umiej\u0119tno\u015bci komunikowania si\u0119),<\/li>\n
- je\u015bli pojawia si\u0119 mowa, to cz\u0119sto jest echolaliczna \u2013 notoryczne powtarzanie us\u0142yszanych s\u0142\u00f3w czy zwrot\u00f3w lub nieprawid\u0142owa pod wzgl\u0119dem poprawno\u015bciowym,<\/li>\n
- atypowa fonacja np. piski, pomruki, krzyki,<\/li>\n
- niewykazywanie zainteresowania s\u0142owem m\u00f3wionym,<\/li>\n
- trudno\u015b\u0107 z rozumieniem s\u0142\u00f3w\/mowy,<\/li>\n
- komunikowanie si\u0119 pojawia si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w celu regulowania zachowa\u0144 innych os\u00f3b (kiedy dziecko chce o co\u015b poprosi\u0107 lub co\u015b odrzuci\u0107), natomiast brak jest komunikowania skierowanego na zwr\u00f3cenie czyjej\u015b uwagi na dany przedmiot, zjawisko, osob\u0119,<\/li>\n
- ograniczenia w wyra\u017caniu mimik\u0105 komunikat\u00f3w np. nie potakiwanie g\u0142ow\u0105, nie u\u015bmiechanie si\u0119, by wspom\u00f3c komunikacj\u0119 z innymi.<\/li>\n<\/ul>\n
We wczesnym rozpoznaniu zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu u ma\u0142ego dziecka istotne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c objawy takie jak:<\/strong><\/p>\n\n- zachowania stereotypowe, czyli powtarzalne zachowania\/czynno\u015bci (np. trzepotanie r\u0119kami, specyficzne poruszanie d\u0142o\u0144mi czy palcami (pstrykanie palcami, klaskanie
w d\u0142onie), ko\u0142ysanie si\u0119, kiwanie si\u0119, wyrzucanie w g\u00f3r\u0119 ramion, skakanie, kr\u0119cenie si\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi, chodzenie w k\u00f3\u0142ko, uderzanie g\u0142ow\u0105, wachlowanie d\u0142o\u0144mi przy twarzy, mruczenie, buczenie, szeptanie, cmokanie, ostukiwanie, zwijanie w\u0142os\u00f3w, wprawienie przedmiot\u00f3w w ruch wirowy),<\/li>\n - nietypowe lub intensywne reakcje na bod\u017ace sensoryczne (np. na d\u017awi\u0119ki, zapachy, faktury, \u015bwiat\u0142o lub inne bod\u017ace np. zakrywanie uszu i p\u0142acz w reakcji na zwyk\u0142e d\u017awi\u0119ki, unikanie dotyku, domaganie si\u0119 jedzenia tylko jednego rodzaju pokarm\u00f3w, du\u017ca niech\u0119\u0107 do dotykania niekt\u00f3rych powierzchni \u2013 piasku, plasteliny, mokrych chusteczek itd.),<\/li>\n
- zaburzenia snu i \u0142aknienia,<\/li>\n
- problemy z czynno\u015bciami fizjologicznymi,<\/li>\n
- wysoka labilno\u015b\u0107 emocjonalna (napady z\u0142o\u015bci, krzyku, p\u0142aczu bez \u0142ez),<\/li>\n
- zr\u00f3\u017cnicowany poziom aktywno\u015bci u r\u00f3\u017cnych dzieci; bierno\u015b\u0107, wyobcowanie, brak ciekawo\u015bci i zainteresowania otoczeniem vs wysoka nadaktywno\u015b\u0107, nadruchliwo\u015b\u0107, po\u0142\u0105czona z niezdolno\u015bci\u0105 do skupienia uwagi, wyst\u0119powaniem napad\u00f3w z\u0142o\u015bci i agresji, krzyku w miejscach publicznych, reakcji l\u0119kowych,<\/li>\n
- agresja i autoagresja.<\/li>\n<\/ul>\n
Niekiedy czujno\u015b\u0107 rodzic\u00f3w bywa usypiana przez otoczenie, w kt\u00f3rym to wci\u0105\u017c pojawia si\u0119 uspokajaj\u0105ce stwierdzenie, \u017ce ka\u017cde dziecko rozwija si\u0119 indywidualnie. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce sami rodzice uruchamiaj\u0105 mechanizm zaprzeczania i przez to nie zauwa\u017caj\u0105 nieprawid\u0142owo\u015bci w rozwoju dziecka.<\/p>\n
W p\u00f3\u017aniejszych okresach rozwoju, gdy dziecku stawiane s\u0105 coraz to nowe wymagania, symptomy staj\u0105 si\u0119 jeszcze bardziej wyra\u017ane.<\/p>\n
Dziecko z objawami zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu w okresie przedszkolnym:<\/strong><\/p>\n\n- mo\u017ce nie by\u0107 zainteresowane innymi dzie\u0107mi oraz nawi\u0105zywaniem z nimi kontakt\u00f3w, izoluje si\u0119, albo d\u0105\u017cy do kontaktu (pasywnie lub aktywnie) podejmuj\u0105c aktywno\u015b\u0107 wobec r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3ra jest nieaprobowana kulturowo,<\/li>\n
- mo\u017ce nawi\u0105za\u0107 kontakt, ale czyni\u0107 to w spos\u00f3b nieadekwatny, nie okazuj\u0105c zrozumienia dla potrzeb i uczu\u0107 innych,<\/li>\n
- domaga si\u0119, aby odpowiada\u0107 rutynowo na jego stereotypowe pytania, nie zachowuje w\u0142a\u015bciwego dystansu do innych,<\/li>\n
- wyst\u0119puj\u0105 u niego stereotypie ruchowe,<\/li>\n
- sztywne wzorce zachowa\u0144 i stereotypowe zainteresowania,<\/li>\n
- post\u0119puje zgodnie z w\u0142asnymi potrzebami, nie uwzgl\u0119dniaj\u0105c norm i zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia,<\/li>\n
- domaga si\u0119 zachowania pewnego schematu dnia i \u017ale reaguje na zmiany w otoczeniu lub w dzia\u0142aniach rutynowych,<\/li>\n
- reaguje oporem przed podejmowaniem nowych aktywno\u015bci,<\/li>\n
- cz\u0119sto prowadzi monologi i zanudza innych swoimi wycinkowymi zainteresowaniami,<\/li>\n
- przejawia trudno\u015bci dotycz\u0105ce wzajemno\u015bci w komunikowaniu si\u0119, nie daje innym mo\u017cliwo\u015bci wypowiedzenia si\u0119 (m\u00f3wi do kogo\u015b, lecz nie rozmawia z kim\u015b),<\/li>\n
- nie potrafi podtrzyma\u0107 rozmowy i kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych,<\/li>\n
- mo\u017ce nie by\u0107 zainteresowane zabawami innych dzieci, a jego ma\u0142o kreatywne stereotypowe zabawy nie s\u0105 z kolei atrakcyjne dla innych dzieci,<\/li>\n
- przejawia brak zabawy funkcjonalnej \u2013 opartej na wyobra\u017ani, na\u015bladowaniu
i pozorowaniu \u2013 wi\u0105\u017c\u0105cej si\u0119 z u\u017cywaniem przedmiot\u00f3w w celu, dla kt\u00f3rego zosta\u0142y stworzone oraz brak wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania w zabawie.<\/li>\n<\/ul>\nWa\u017cne! <\/strong><\/p>\n\u017badne dziecko z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD) nie musi wykazywa\u0107 wszystkich objaw\u00f3w.
<\/strong>Specyficzne symptomy zaburze\u0144 autystycznych mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 u poszczeg\u00f3lnych dzieci
o r\u00f3\u017cnym czasie, w odmiennej intensywno\u015bci i stopniu nat\u0119\u017cenia. Zatem obraz zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu mo\u017ce by\u0107 bardzo zr\u00f3\u017cnicowany.<\/p>\nPami\u0119taj Rodzicu! <\/strong><\/p>\nTo Ty jeste\u015b specjalist\u0105 od rozwoju swojego dziecka, gdy\u017c obserwujesz je na co dzie\u0144 i rozumiesz najlepiej! Zatem je\u015bli cokolwiek Ci\u0119 niepokoi w funkcjonowaniu twojej pociechy, albo masz w\u0105tpliwo\u015bci \u2013 nie zwlekaj i skonsultuj spraw\u0119 dziecka np. ze specjalistami poradni psychologiczno-pedagogicznej, z psychologiem i\/lub pedagogiem szkolnym, z psychiatr\u0105 dzieci\u0119cym.<\/p>\n
<\/p>\n
Opracowa\u0142y:<\/p>\n
Ewelina Sztuba \u2013 psycholog<\/p>\n
Magdalena Broniszewska \u2013 psycholog<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n
Barbara Winczura \u201eWczesne rozpoznawanie autyzmu u ma\u0142ych dzieci \u2013 sygna\u0142y ostrzegawcze dla diagnozy zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu\u201d<\/p>\n
Barbara Winczura \u201eWczesne rozpoznawanie zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu \u2013 symptomy ryzyka, diagnoza wst\u0119pna, badania przesiewowe\u201d<\/p>\n
Gabriela Jagielska \u201eDziecko z Autyzmem i Zespo\u0142em Aspergera w szkole i przedszkolu\u201d<\/p>\n
Jagoda Cieszy\u0144ska \u201eWczesna diagnoza i terapia zaburze\u0144 autystycznych\u201d<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wczesne symptomy zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu u ma\u0142ego dziecka Niepokoj\u0105ce objawy zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu (ASD) u dziecka pojawiaj\u0105 si\u0119 przed 3 rokiem \u017cycia i s\u0105 szczeg\u00f3lnie widoczne w sferach: spo\u0142ecznej, komunikacji oraz w specyficznych, ograniczonych i powtarzaj\u0105cych si\u0119 zachowaniach.Pierwsze sygna\u0142y ostrzegawcze o mo\u017cliwym wyst\u0119powaniu u dziecka zaburze\u0144… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2546,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[167],"tags":[],"class_list":["post-2547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnictwo-dla-rodzica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2547\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"siec\"](\"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/symptomy_autyzmu.png\")
<\/p>\n