masowych (og\u00f3lnodost\u0119pnych).<\/li>\n<\/ul>\n<\/p>\n
Analiza danych wskazuje, \u017ce 90% dzieci z ASD uczy si\u0119 w szko\u0142ach og\u00f3lnodost\u0119pnych.<\/p>\n
Wyb\u00f3r zawodu przez ucznia z autyzmem jest jednym z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144, kt\u00f3re stoi przed nim i jego rodzicami. Z jednej strony posiada wiele zdolno\u015bci i predyspozycji, z drugiej natomiast, wymaga specjalnego podej\u015bcia i wsparcia. Wa\u017cne jest, aby taki ucze\u0144 mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwijania swoich zainteresowa\u0144 i pasji, dzi\u0119ki czemu b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 motywacj\u0119 do pracy i osi\u0105gania cel\u00f3w zawodowych. Zazwyczaj, rodzice dzieci z autyzmem, skupiaj\u0105 si\u0119 na realizowaniu ich potrzeb \u201etu i teraz\u201d, natomiast w mniejszym stopniu my\u015bl\u0105 o wyborze kierunku zawodowego czy predyspozycjach zawodowych.<\/p>\n
Temple Grandin, jako doros\u0142a osoba z autyzmem, dzieli si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 poprzez opracowan\u0105 list\u0119 zawod\u00f3w, kt\u00f3rych osoby z ASD nie powinny wykonywa\u0107 oraz list\u0119 zawod\u00f3w dla nich wskazanych. Jej zdaniem wa\u017cne jest to, aby skupi\u0107 si\u0119 przede wszystkim na mocnych stronach danej osoby, wykluczy\u0107 zawody opieraj\u0105ce si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na umiej\u0119tno\u015bciach, kt\u00f3rych dany ucze\u0144 nie posiada. Idealna praca dla os\u00f3b z Zespo\u0142em Aspergera powinna mie\u0107 jasno okre\u015blony cel lub punkt ko\u0144cowy. Osoby ze spektrum autyzmu powinny zrekompensowa\u0107 swoje niskie umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142eczne przez wyspecjalizowanie si\u0119 w jakiej\u015b dziedzinie na przyk\u0142ad w obszarze IT (informatycznym).<\/p>\n
Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce dobrze jest wybra\u0107 profesj\u0119, kt\u00f3ra stwarza mo\u017cliwo\u015b\u0107 otrzymania i utrzymania pracy. Bran\u017ce zawodowe\/zawody, kt\u00f3re s\u0105 wymieniane jako odpowiednie dla uczni\u00f3w z ASD to mi\u0119dzy innymi: programowanie komputerowe, projektowanie, trener zwierz\u0105t lub weterynarz, naprawa komputer\u00f3w i sprz\u0119tu komputerowego, naprawa urz\u0105dze\u0144 (TV, pralek, lod\u00f3wek), r\u0119kodzie\u0142o (wyroby z drewna, bi\u017cuteria, ceramika), budowa i modyfikacja specjalistycznego wyposa\u017cenia, projektowanie ok\u0142adek i ilustrowanie ksi\u0105\u017cek, ksi\u0119gowo\u015b\u0107, bibliotekarstwo, korektor tekst\u00f3w, laborant, fizyk, matematyk. <\/p>\n
Z kolei dla os\u00f3b z nisko funkcjonuj\u0105cym autyzmem, o niewielkich umiej\u0119tno\u015bciach werbalnych zaleca si\u0119 mi\u0119dzy innymi zawody\/ bran\u017ce zawodowe takie jak: pracownik fabryki, sprz\u0105tanie biur, mycie okien, wyk\u0142adanie towar\u00f3w na p\u00f3\u0142ki, praca w hurtowni \u2013 pakowanie towar\u00f3w, roz\u0142adowywanie samochod\u00f3w dostawczych, praca w ogrodnictwie, sadownictwie, drobne prace w restauracji typu fast food, sprz\u0105tanie, gotowanie.<\/p>\n
Zawody niewskazane dla os\u00f3b z ZA to mi\u0119dzy innymi: kasjer, kelner, kontroler ruchu lotniczego, recepcjonista i telefonista oraz wszelkie prace wymagaj\u0105ce przyjmowania ustnych zlece\u0144, wskaz\u00f3wek, polece\u0144.<\/p>\n
Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na publikacj\u0119 K. Kutwa (2022), \u201eDroga do otwarcia rynku pracy w Polsce dla os\u00f3b autystycznych\u201d wydan\u0105 przez Polski Instytut Ekonomiczny w Warszawie wynika, \u017ce niewielu pracodawc\u00f3w decyduje si\u0119 na zatrudnienie os\u00f3b z autyzmem. Jednak\u017ce warte podkre\u015blenia jest to, \u017ce pracownicy w spektrum autyzmu mog\u0105 by\u0107 wielkim atutem dla firm. Mog\u0105 podj\u0105\u0107 prac\u0119 w r\u00f3\u017cnym charakterze, uzale\u017cnione jest to przede wszystkim od ich indywidualnych zdolno\u015bci i zainteresowa\u0144. Ich zatrudnienie mo\u017ce przynie\u015b\u0107 pracodawcy wiele korzy\u015bci. Wa\u017cne jest dostrzeganie i pe\u0142ne wykorzystywanie zasob\u00f3w osoby w spektrum autyzmu. Zatem, jakie cechy mog\u0105 wykorzysta\u0107 pracodawcy?<\/p>\n
Wiele os\u00f3b ze spektrum autyzmu charakteryzuje wysoki poziom koncentracji i zdolno\u015b\u0107 do wyr\u00f3\u017cniania si\u0119 w powtarzalnych zadaniach oraz wytrwa\u0142o\u015b\u0107 w pracy. Tacy pracownicy mog\u0105 wyr\u00f3\u017cnia\u0107 si\u0119 niezawodno\u015bci\u0105, lojalno\u015bci\u0105, niskim poziomem absencji oraz uczciwo\u015bci\u0105 i rzetelno\u015bci\u0105. Wiele z tych os\u00f3b posiada szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 wiedz\u0119 merytoryczn\u0105, specjalistyczne umiej\u0119tno\u015bci techniczne i zainteresowania, kt\u00f3re bywaj\u0105 bardzo cenne w miejscu pracy. Mog\u0105 posiada\u0107 r\u00f3wnie\u017c ponadprzeci\u0119tny poziom umiej\u0119tno\u015bci systematyzacji, w tym rozumienia system\u00f3w i wzor\u00f3w opartych na regu\u0142ach. Wykazywa\u0107 si\u0119 mog\u0105 tak\u017ce rzadkimi umiej\u0119tno\u015bciami, kt\u00f3re s\u0105 niezrozumia\u0142e i skomplikowane dla innych pracownik\u00f3w. Bardzo cz\u0119sto osoby z ASD posiadaj\u0105 na wysokim poziomie umiej\u0119tno\u015bci zapami\u0119tywania, co mog\u0105 wykorzysta\u0107 w doskona\u0142ym prowadzeniu dokumentacji. Mog\u0105 tak\u017ce posiada\u0107 umiej\u0119tno\u015bci rozwi\u0105zywania problem\u00f3w z uwagi na uporz\u0105dkowane podej\u015bcie do pracy i tendencje do logicznego my\u015blenia. Cz\u0119sto wykazuj\u0105 si\u0119 wizualnym my\u015bleniem, kt\u00f3re wnosi ciekawe i niepowtarzalne rozwi\u0105zania. Oczywi\u015bcie pracodawcy musz\u0105 pami\u0119ta\u0107 o dok\u0142adnym t\u0142umaczeniu zada\u0144 i wykonywanych czynno\u015bciach. Wskazane jest, aby taki pracownik mia\u0142 osob\u0119, kt\u00f3ra wyt\u0142umaczy mu poj\u0119cia dla niego niezrozumia\u0142e. Zatem, aby przygotowa\u0107 m\u0142odego cz\u0142owieka do wej\u015bcia na rynek pracy nale\u017cy ju\u017c podczas edukacji wdra\u017ca\u0107 go do samodzielno\u015bci oraz motywowa\u0107 do rozwijania uzdolnie\u0144 i zainteresowa\u0144.<\/p>\n
Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107 o specjalnych programach i inicjatywach, kt\u00f3re pomagaj\u0105 osobom z ASD wej\u015b\u0107 na rynek pracy. Coraz wi\u0119cej jest organizacji, kt\u00f3re oferuj\u0105 specjalne szkolenia i kursy dla takich os\u00f3b oraz pomagaj\u0105 im zdoby\u0107 potrzebne umiej\u0119tno\u015bci zawodowe i uzyska\u0107 zatrudnienie. Wa\u017cne jest, aby ucze\u0144 z autyzmem mia\u0142 wsparcie ze strony rodziny, nauczycieli i terapeut\u00f3w. Wsp\u00f3lnie mog\u0105 opracowa\u0107 plan rozwoju zawodowego, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dni indywidualne potrzeby i mo\u017cliwo\u015bci ucznia.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c, wyb\u00f3r zawodu dla ucznia z autyzmem jest du\u017cym wyzwaniem, ale nie jest niemo\u017cliwy. Wymaga to odpowiedniego podej\u015bcia, wsparcia i zaanga\u017cowania ze strony wszystkich os\u00f3b zaanga\u017cowanych w planowanie drogi edukacyjno-zawodowej.<\/p>\n
Opracowa\u0142y:<\/p>\n
Edyta Zieli\u0144ska<\/p>\n
Justyna Jarmu\u017c<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wsparcie ucznia ze spektrum autyzmu w obszarze edukacyjno-zawodowym Podj\u0119cie decyzji o wyborze zawodu jest trudnym etapem w \u017cyciu ka\u017cdego ucznia. Dla rozwoju kariery m\u0142odego cz\u0142owieka istotne wydaje si\u0119 spotkanie odpowiednich os\u00f3b potrafi\u0105cych wskaza\u0107 mu jego mo\u017cliwo\u015bci, jak i r\u00f3\u017cnorodne ograniczenia wp\u0142ywaj\u0105ce na rozw\u00f3j edukacyjno-zawodowy. W\u015br\u00f3d tych uczni\u00f3w s\u0105 r\u00f3wnie\u017c osoby… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2555,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[167],"tags":[],"class_list":["post-2556","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnictwo-dla-rodzica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2556","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2556"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2556\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"siec\"](\"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Wsparcie_ucznia_ze_spektrum_autyzmu_w_obszarze_edukacyjno-zawodowym.png\")
<\/p>\n