{"id":2557,"date":"2023-04-20T22:06:01","date_gmt":"2023-04-20T20:06:01","guid":{"rendered":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php\/2023\/04\/20\/mowa-dziecka-z-autyzmem-w-pigulce\/"},"modified":"2023-04-20T22:06:01","modified_gmt":"2023-04-20T20:06:01","slug":"mowa-dziecka-z-autyzmem-w-pigulce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/?p=2557","title":{"rendered":"Mowa dziecka z autyzmem w pigu\u0142ce"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"index.php\/dla-rodzica\/poradnictwo\/262-mowa-dziecka-z-autyzmem-w-pigulce\"><em>Mowa dziecka z autyzmem w pigu\u0142ce <\/em>&nbsp;<\/a>&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W opisach zachowa\u0144 i definicjach charakteryzuj\u0105cych autystyczne spektrum zaburze\u0144 po\u015bwi\u0119ca si\u0119 wiele miejsca trudno\u015bciom na poziomie procesu porozumiewania si\u0119. Zaburzenia funkcji spo\u0142ecznych u os\u00f3b z autyzmem s\u0105 determinowane przez specyficzne trudno\u015bci w obszarze rozwoju funkcji komunikacyjno-j\u0119zykowych mowy. Deficyty te nie s\u0105 jednorodne lecz stanowi\u0105 zespo\u0142y zaburze\u0144 utrudniaj\u0105cych funkcjonowanie w spo\u0142ecze\u0144stwie. Prowadzone analizy wskazuj\u0105 na powi\u0105zanie poziomu rozwoju mowy z funkcjonowaniem spo\u0142ecznym dziecka dotkni\u0119tego autyzmem, co jest uwarunkowane:<\/p>\n<ul>\n<li>nasileniem wyst\u0119puj\u0105cych zaburze\u0144;<\/li>\n<li>sfer\u0105, w jakiej zaburzenia te lokuj\u0105 si\u0119 czy wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105 (np. sferze mowy lub zachowania); trudno\u015bci te dotycz\u0105 zw\u0142aszcza kompetencji spo\u0142ecznych;<\/li>\n<li>czasem wyst\u0105pienia zaburzenia, jak r\u00f3wnie\u017c etap\u00f3w rozwoju mowy dziecka;<\/li>\n<li>sposobem wykorzystywania komunikacji \u2013 wchodzenia na przyk\u0142ad w interakcje spo\u0142eczne czy zabawy;<\/li>\n<li>poziomem percepcji s\u0142uchowej \u2013 pomi\u0119dzy odbiorem, rozumieniem na poziomie s\u0142owa, zdania, a na ko\u0144cu kontekstu sytuacyjnego;<\/li>\n<li>rozwojem og\u00f3lnym dziecka;<\/li>\n<li>podejmowanymi oddzia\u0142ywaniami terapeutycznymi;<\/li>\n<li>wsp\u00f3\u0142prac\u0105 \u015brodowiska dziecka.<\/li>\n<\/ul>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; U wi\u0119kszo\u015bci dzieci z autyzmem nie wyst\u0119puj\u0105 typowe zaburzenia w postaci wad wymowy, lecz maj\u0105ce charakter specyficzny, efektem kt\u00f3rych jest op\u00f3\u017aniony i zr\u00f3\u017cnicowany w przebiegu rozw\u00f3j mowy w postaci:<\/p>\n<ul>\n<li>braku wykszta\u0142cenia mowy (na r\u00f3\u017cnym poziomie komunikacyjnym);<\/li>\n<li>wycofania si\u0119 do wcze\u015bniejszych etap\u00f3w (w\u0142\u0105cznie z brakiem mowy);<\/li>\n<li>zahamowania rozwoju;<\/li>\n<li>nieharmonijnego rozwoju (szczeg\u00f3lnie dotyczy aspektu percepcji i na\u015bladownictwa).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zgodnie z wynikami prowadzonych od d\u0142u\u017cszego czasu bada\u0144 dzi\u0119ki podejmowaniu wczesnej interwencji zmniejsza si\u0119 odsetek dzieci z autyzmem, u kt\u00f3rych stwierdza si\u0119 brak rozwoju mowy. Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107, i\u017c aspekt mowy komunikacyjnej pozostaje zawsze op\u00f3\u017aniony i zaburzony wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi deficytami ograniczaj\u0105cymi dziecko, nierzadko znacz\u0105co na poziomie poznawczym i w ko\u0144cu spo\u0142ecznym.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wne problemy w zaburzonej mowie dziecka autystycznego wyst\u0119puj\u0105 w nast\u0119puj\u0105cych zakresach:<\/p>\n<ul>\n<li data-mce-word-list=\"1\">system suprasegmentalny: prozodia, rytm (spowolnienie tempa mowy, monotonna barwa g\u0142osu).<\/li>\n<li data-mce-word-list=\"1\">tworzona wypowied\u017a: wyst\u0119puj\u0105ca lub nie mowa echolaliczna (z podzia\u0142em na odroczona, bezpo\u015bredni\u0105 , funkcjonaln\u0105), brak zaimk\u00f3w osobowych( zamienianych na inne lub nazwy w\u0142asne- szczeg\u00f3lnie dotyczy to zaimka \u201eja\u201d), perseweracje i zamiany znacze\u0144 wyraz\u00f3w, agramatyzmy i nieprawid\u0142owa budowa zda\u0144; deficyty na poziomie rozumienia i wnioskowania z kontekstu, co cz\u0119sto skutkuje niezrozumieniem i u\u017cyciem nieadekwatnych sytuacyjnie komunikat\u00f3w, obcobrzmi\u0105ce s\u0142owa o niezrozumia\u0142ym znaczeniu;<\/li>\n<li data-mce-word-list=\"1\">spo\u0142eczny: zaburzenia percepcji i umiej\u0119tno\u015bci komunikacji pozawerbalnej (np. kontakt wzrokowy, utrzymywanie wsp\u00f3lnego pola uwagi), zdolno\u015bci prowadzenia, inicjowania i podtrzymywania konwersacji; wyst\u0119powanie ograniczonych, sztywnych, stereotypowych wzorc\u00f3w aktywno\u015bci, zachowania i zainteresowa\u0144;<\/li>\n<li data-mce-word-list=\"1\">przebieg etap\u00f3w rozwoju mowy: w zale\u017cno\u015bci od etapu, na kt\u00f3rym wyst\u0119puj\u0105 pierwsze objawy zaburzenia, op\u00f3\u017anienie, zahamowanie, wycofanie si\u0119 lub brak rozwoju mowy na poziomie komunikacyjnym;<\/li>\n<li data-mce-word-list=\"1\">wykorzystywanie mowy: najcz\u0119\u015bciej na pierwszych etapach rozwoju mowa nie s\u0142u\u017cy do komunikowania si\u0119;<\/li>\n<li data-mce-word-list=\"1\">wyst\u0119powanie zaburze\u0144 mowy: w odniesieniu do artykulacji nie wyst\u0119puje znacz\u0105ce nasilenie zaburze\u0144;<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W zwi\u0105zku z brakiem jednorodnego przebiegu, wyst\u0119powaniem zr\u00f3\u017cnicowanego poziomu rozwoju i mo\u017cliwo\u015bci oraz r\u00f3\u017cnym nasileniem specyficznych, indywidualnych zaburze\u0144 w komunikacji dziecka z autyzmem podejmowane dzia\u0142ania diagnostyczne i terapeutyczne charakteryzuj\u0105 si\u0119 zindywidualizowanym podej\u015bciem. Konieczne jest dostosowanie program\u00f3w terapii komunikacji do poziomu i mo\u017cliwo\u015bci dziecka oraz do dzia\u0142a\u0144 terapeutycznych prowadzonych w zakresie wszystkich funkcji. Praktyka logopedyczna w przypadku zaburze\u0144 autystycznych jest ukierunkowana holistycznie na kszta\u0142towanie i rozwijanie zdolno\u015bci komunikacyjnych, nabywanie oraz u\u017cywanie mowy i j\u0119zyka w aspekcie&nbsp; uczestnictwa w interakcjach spo\u0142ecznych oraz niwelowaniu zak\u0142\u00f3ce\u0144 utrudniaj\u0105cych rozw\u00f3j umiej\u0119tno\u015bci porozumiewania si\u0119.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Przygotowa\u0142a:<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Kamila Piotrowska-Olejnik<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">neurologopeda<\/p>\n<p>Literatura:<\/p>\n<p>1. B\u0142eszy\u0144ski J.J., 1998, <em>Mowa i j\u0119zyk dzieci z autyzmem. Wybrane zagadnienia<\/em>. S\u0142upsk, WSP.<\/p>\n<p>Czaplewska E.,Milewski S., 2012, <em>Diagnoza logopedyczna. Podr\u0119cznik akademicki<\/em>. Sopot, GWP.<\/p>\n<p>2. B\u0142eszy\u0144ski J.J., Kaczorowska-Bay K., 2012, <em>Diagnoza i terapia logopedyczna os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105<\/em>. Gda\u0144sk, Harmonia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mowa dziecka z autyzmem w pigu\u0142ce &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W opisach zachowa\u0144 i definicjach charakteryzuj\u0105cych autystyczne spektrum zaburze\u0144 po\u015bwi\u0119ca si\u0119 wiele miejsca trudno\u015bciom na poziomie procesu porozumiewania si\u0119. Zaburzenia funkcji spo\u0142ecznych u os\u00f3b z autyzmem s\u0105 determinowane przez specyficzne trudno\u015bci w obszarze rozwoju funkcji komunikacyjno-j\u0119zykowych mowy. Deficyty te nie s\u0105 jednorodne&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[167],"tags":[],"class_list":["post-2557","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poradnictwo-dla-rodzica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2557","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2557"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2557\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt.ppppslesin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}